"Türk Gallik"

13 Mar 2018
473 kez

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde çalışan Balkanlar Bölge Uzmanı Melih ASAROĞLU’nun geçtiğimiz ay yayına çıkan Karşıdaki Komşularımız “Türkosporoslar” adlı çalışması Burdur’dan Yunanistan’a mübadele ile gidenlere de özellikle ışık tutuyor. Yunanca “Türkosporos” yani “Türk tohumu” anlamında dışlama ve aşağılama amaçlı kullanılan bu kelime Türkiye’den Yunanistan’a göç etmiş Türk kültürlü, Türk dilli, Hıristiyan dinli insanlar için kullanılan genel tabir. Kitap bu bakış açısıyla bugüne kadar ele alınmamış detayları inceliyor ve ikinci bölümünde ise Türkiye’den göç etmiş insanların hatıralarına yer veriyor. Bunlardan bir tanesi ve en önemlisi de 86 yaşındaki Burdurlu Kriakos Stefannidis. Yöre halkının kendisine kullanmış olduğu tabirle “Türk Girlok ya da Türk Gallik” 

Muhacirlik ve Burdur Özlemi 

Türkçe’yi annesi ve babasından öğrenen ve Burdur şivesi ile Türkçe konuşan Stefannidis ailesinin hüzünle göç hikayesini Asaroğlu’na anlattı. 

“Oradaki komşularımız çok eyi insanlarmış çokkk. Rahmetlik babam hem anlatır hem de ağlardı. Babam hiçbir zaman buralı olmadı o ölene dek Burdurlu idi. “Turnam Turnam Turnam, ben buralarda duramam derdi. Tek kelime Yunanca bilmeden de rahmetli oldu.” 

Kriakos göç hikayesinden şöyle bahsetti: Bütün erkekler sürgüne gittiler. Halam ve anamgil kaldılar. Siz de bir ay sonra gideceksiniz demişler. Komşularımız çok eyiymiş. Sakın ha korkman biz sizi Antalya limanına kadar götüreceğiz. 1 ay sonra komşularımız Antalya limanından anamgili uğurlamışlar. Anamgil Volos’a çıkmışlar. Orada babamgili bulduktan sonra Edessa’ya buraya gelmişler. 

Sıfırdan başlayan bir başarı öyküsü 

Ailesinin Burdur’daki yaşamından söz eden Kriakos şunları söyledi: Anamgil ve Halam, dokuma tezgahlarında halı dokurlar imiş, babam ise bakır ve kalay işi yaparmış. Babasının tabiri ile demirden adam yapardık can veremezdik derlermiş. Edessa şehrine geldikten sonra orada da Kriakos ve ailesinin karşısına yokluk ile birlikte dışlama ve ayrıştırma çıkmış. Halam, anam babam amcam hep birlikte kolları sıvamışlar, tezgahları kurmuşlar başlamışlar çalışmaya.. yeniden aynı sistemi burada kurmuşlar. Lakin çok eziyet görmüşler çok dışlanmışlar. Yerli halk bizi istemezdi, bize Türk tohumu manasında Türkosporos derler idi. Rahmetli babam tek kelime Yunanca bilmezdi ve öylece öldü. Babama Yunan Jandarması 1936 senesinde Türkçe konuştuğu için zift içirmişlerdi. Şimdi çalışarak çok şükür çok iyi yerlere geldik, torunlarım okulları derece ile tamamladılar, bir oğlum ise Yunan ordusunda Akademi birinciliği ile Albay oldu. Kim derdi buralara kadar yükseleceğiz… 

Filmlere konu olacak bir öykü “130 bin drahmi” 

Yunanistan’da dünyaya gelen Kriakos Stefannidis askerliğini 1953’te Girit’teki Nato karargahında yapar ve o sırada orada görevli olan Türk birliğine mensup 3 Burdur’lu Türk ile tanışır. Nasıl sevindim bilemezsiniz kucaklaştık sarıldık… Hayatımın en güzel günleriydi. Çok eyi insanlar idi Burdurlular…Kriakos Stefanndis’in yaşadığı bir anı ise filmlere konu olacak cinsten.. Burdur’u ziyaret etmek isteyen Kriakos ve Halası ve Yunanistan’daki bir grup Burdurlu 1982 yılında Burdur’a gelir. Halkın müthiş bir ilgisi ile karşılaşan Kriakos, gördüğü misafirperverliği anlatırken çok duygulanır. Yemek söyleyen, evinde misafir etmek isteyen neler neler…. 

Filmlere konu olacak bir olay ise bu gezi sırasında yaşanmaktadır. 60 yıl sonra Halası ile birlikte evini görmeye gelen Kriakos halasının durumunu şöyle anlatacaktır: 

“Halam terk ettiği evin kapısına geldiğinde çok duygulandı, oradan çıkarken genç kız idi, kapıyı çaldık, Halam seslendi: “Ayşe kadın Ayşe Kadın!!!!” Kapıyı genç bir kız açtı Ayşe kadını sorduk. Ayşe kadın merdivenden ağır ağır inmeye başladı. Halam seslendi: “Ayşe kadın sen misin?” Halam ile Ayşe kadın birbirlerini 60 senedir görmemişlerdi ve birbirini görünce Halam bayıldı… Ayşe kadının dili tutuldu… Ağlamaktan konuşamaz oldular… Eve girdik. Evin 99 yaşındaki ihtiyarı Halam’a dedi ki: “Kızım biz bu evde siz gittikten sonra falanca yerde şu kadar para bulduk. Halam cevap verdi: Evet amca ben koymuştum. Kızım ben haram yemedim ahirete kavuşacağım, bu parayı bugünün parası ile hesaplattıralım ve size verelim.. Hesap yaptık bize parayı geri verdiler. Burdurlular böyle mert, böyle dürüst insanlar idi…. 

Burdurlu Hemşehrilerimize Selam 

Günün belli saatlerinde Türkiye haberlerini hiç kaçırmayan ve Türk dizileri izlemeyi asla bırakmayan Kriakos Stefanndis, tam bir Burdur aşığı. Asaroğlu’nu her görüşünde Burdur’u ziyaret etmesini söyleyen Stefannidis, Burdur’a ve babasının yaşadığı zamanlara hasret çekmekte. Babasının yaşadığı ayrılık acılarını anlatırken gözlerinden yaşlar süzülen Kriakos Stefannidis bugün hayatının bir parçası Burdur’daymış gibi yaşamını sürdürüyor ve Burdur’a Burdur halkına karşı kıyıdan selamlarını gönderiyor. 

Asaroğlu’nun gayet yalın ve akıcı bir dille kaleme aldığı eseri tüm Burdurlu hemşehrilerimizin okuması gerekiyor.

 

Ögeyi Oylayın
(0 oy)

Yorum yapın